كه ساكنين اين منطقه از شكار حيوانات ، خوردن ميوه‌هاى جنگلى امرار معاش مىكردند و نيز در آن آثارى از ساختمان ديوار و اطاقها كه از خشت خام ساخته شده ديده مىشود . آلات و ابزارهاى پيدا شده از سنگ و ظروف سنگى و داسهاى سنگى و وسايل كوبيدن و خرد كردن غلات و تعداد زيادى مجسمه‌هاى كوچك و حيوانات اهلى شده نيز در كاوش اين ناحيه به دست آمده است . كاوشهاى گنج‌دره نشان داده كه كهن‌ترين مكان در فلات ايران كه براى سكونت اجتماعات انسانى مورد استفاده قرار گرفته در اطراف كرمانشاه كنونى بوده است . گنج‌دره در حال حاضر تنها ناحيه‌اى از ايران است كه براى نخستين بار اجتماعات انسانى در آن مستقر شده و به كاشتن غلات و اهلى كردن حيوانات پرداخته‌اند . گنجعلى خان از امراى صفويه و از مقربان شاه عباس صفوى اول . در هنگام كودكى شاه عباس در هرات به خدمت وى بود . بعد از آن حكومت كرمان يافت و نزديك 30 سال در آنجا حكومت كرد . از سال 1031 ه . ق . بيگلربيگى قندهار يافت . در 1034 ه . ق . از ايوان‌خانه در افتاد و هلاك شد . آثار و بناهاى او از جمله حمام ، كاروانسرا ، مدرسه ، مسجد و ميدان در كرمان است . گنجينهء فنون روزنامه‌اى كه توسط سيد حسين تقىزاده منتشر مىشد . گندار در اوستا « واىكرته » و در كتيبه داريوش كنداره و اترابون پاراپاميزاد گفته است كه همان افغانستان غربى شامل ايالات كابل و پيشاور است . از شهرهاى مهم آن كابورا ( كابل ) بوده است . گنول ( Guennol ) مجموعه معتبرى از آثار دورانهاى تاريخى ايران در نيويورك . گوترا در تشكيلات اجتماعى آرياها در عصر ودايى به چندين خانواده « گوترا » مىگفتند يعنى عشيره و گوتراهايى كه چراگاه مشتركى داشتند « گشتى » مىناميدند و اگر اين گشتيها در دهى ساكن مىشدند آنان را « وسيه » مىگفتند و مجموع چند وسيه را « جانه » يا قبيلهء بزرگ مىناميدند و چنين سرزمينى را كه مردم آن در شيوه و روش زندگى يكسان بودند « جاناپادا » مىناميدند . گوتى پيش از آنكه آرياييها در فلات ايران مستقر شوند ، مردمى در فلات ايران زندگى مىكردند كه چون از ايشان خط و نوشته به‌جاى مانده و يا با نامشان در اسناد و كتيبه‌هاى قديم آمده ، آنان را مردم تاريخى مىخواندند . در مغرب ايران عيلاميها و در خوزستان و پشتكوه « گوتيها » و لولوبيها و كاسيها و در شمال ايران ماناناها و اورارتوها بودند . پس از آن سلسلهء سامى ديگرى در اكد برقرار شد كه پايتخت آن شهر « ارخ » بود . در زمان اين سلسله مردم سامىنژاد ديگرى كه همان گوتىها بودند ، در مشرق زاب صغير دولتى تشكيل داده بودند به اكد حمله بردند و در صفحات شمالى و جنوبى بابل استيلا